ALİ SERDAR ÇOLAKOĞLU - ÇATALÇEŞME SOKAĞI…

Sokağıma adını veren çeşme, Geleneksel El Sanatları Lisesi duvarında Molla Gürani Sokağının Çatalçeşme bağlantısında mütevazı yerindedir.

ALİ SERDAR ÇOLAKOĞLU - ÇATALÇEŞME SOKAĞI…
ÇATALÇEŞME

-Çatalçeşme Sokağı ilk çocukluğumun oyun bahçesi olmuştu. Bu sokağa neden bu adın verildiği şimdiye kadar hiç düşünmemiştim.

- Çatalçeşme adını farklı semtlerde de görünce araştırdım ve çeşmenin adının sokağa verildiğini öğrendim. Farsça ‘çezm’ göz anlamına gelir. Çeşme bu sözcükten türemiştir. Yol çatlarına yani köşelere yerleştirilen iki yüzlü veya üç yüzlü de olan çeşmelere yerleştiği yerden ötürü çatalçeşme denirmiş. Bu çeşmeler hazneli veya haznesiz olabilirmiş.

- Lülesi ve yalağı ile mahallelerin vazgeçilmez yapıları olurmuş. Günümüzde her evde su tesisatının olması çeşmeleri şehri süsleyen yapılar haline getirmiştir. Osmanlı Döneminde su mahalle çeşmelerine ve camilere verilirmiş. Evlerde ise varsa kuyularını veya mahalle çeşmelerini kullanırmış.

- Sokağıma adını veren çeşme, Geleneksel El Sanatları Lisesi duvarında Molla Gürani Sokağının Çatalçeşme bağlantısında mütevazı yerindedir. Çeşmeyi Dârüssade Ağası Abbas Ağa (1671) yılında yaptırmıştır. 19 Eylül 1865 Büyük Hocapaşa yangınından sonra şehrin yeniden imarı sırasında 2. Abdülhamit Han Döneminde Şehremini Mazhar Paşa eliyle tekrar yaptırılmıştır. Üzerindeki kitabe şair Tevfik tarafından yazılmış olup  (1879-1880) tarihlidir. Arkasındaki okul binasının set duvarının köşesinde iki sokağa cepheli olan çeşmenin belirli bir mimari özelliği yoktur. Kare biçimli az derin girintilerin ortalarında birer ayna taşı ile bunların içlerine birer lüle yerleştirilmiştir. Önlerinde ise birer yalakla yanlarında testi koyma şekilleri vardır. Benim çocukluğumda önünde at arabaları sıralanırdı. Adını aldığı bu sokak, Alemdar Caddesi ile Bâb-ı Âli caddesi arasındadır. Alemdar Mahallesinin bu sokağı eski mahalle kültürünü buram buram yaşayan insanlara ev sahipliği yapmıştı.

- Sokak, Babı Ali’ye yakınlığı ile siyasetin ve haberin merkezinde yer almıştır. Alay Köşkünden yukarı doğru yol aldığımızda Beşir Ağa Külliyesi, Şengül Hamamı, Günaydın Gazetesi ilk olarak gözümüze çarpar. Gazetenin yerinde şimdilerde otel binası yer almaktadır. Kazım İsmail Gürkan Caddesini geçtikten sonra bu gün itfaiye ve İski karşımıza çıkar. İski binası, zamanında Terkos Şirketinin binasıydı. Molla Fenari Mescidi’nin karşısında sokağa adını veren çeşme yer alır. Caminin hemen karşısında İçtihat Apartmanı bulunur. Bu apartman zamanında Kürt Teali Cemiyetine de ev sahipliği yapmıştır. Çeşmenin ardındaki okul bu gün Geleneksel Türk El Sanatları Lisesi yer alır. Bu lise bir dönem Mekteb-i Sanayi-i Nefise-i Şahane’yi de misafir etmiştir . Hoca Rüstem Mektebi Sokağının ardında ise Cağaloğlu Mesleki Teknik Anadolu Lisesi vardır.

- Çatalçeşme Sokağı, Sarayın ve Bâb-ı Âli’nin yakınında olması ile basın ve matbaa işletmeleri ile adını duyurmuştur. Zaman içinde mahalle ahalisi İstanbul’un farklı semtlerine taşınmış. Evler işyerlerine dönüşmüştür.

- Sizlere çocukluğumun geçtiği sokağı ve tarihini anlattım. Birçoğumuzun ziyaret ettiği sokağa bundan sonra farklı gözle bakarsınız. Çatalçeşmeler bizlerin tapu senetleri.  Tarihi eserlerimizi tanırsak daha iyi koruruz.

- Sağlık, huzur ve saadet dolu yepyeni bir yıl dilerim…Sağlıcakla kalınız….

21 ARALIK ATAŞEHİR